Paradygmat jaskiniowy

Gruta de Balankanche - słynna jaskinia w Chichen Itza, Meksyk (fot: P.A. Trześniowski 2020)

Rys historyczny i rola jaskiń w kosmologii i świętym krajobrazie Majów MEZOAMERYKA 2023 (1); DOI: 10.13140/RG.2.2.35580.76165 W kulturze europejskiej jaskiniowiec to osobnik nieokrzesany, postępujący wbrew ustalonym normom. Ma to źródło w przeszłości rodzaju ludzkiego, chroniącego się w czeluściach jaskiń dawno przed powstaniem obecnych kulturowych norm. Wśród kultur prekolumbijskich jaskinie oraz przebywające w nich byty miały… Czytaj dalej Paradygmat jaskiniowy

Długa Rachuba – kalendarze Majów

Kalendarze Majów, archeoastronomia, epigrafika, archeologia Majów, Mezoameryka Konstrukcja sprawnego kalendarza, zgodnego z porami roku, uwzględniającego cykle Słońca i Księżyca, jest problemem rodzaju ludzkiego od zarania cywilizacji. Ziemia obiega Słońce w cyklach trwających 365,256363004 dnia (rok zwrotnikowy), który zwykle próbuje się utożsamić z rokiem kalendarzowym (365 dni), zawierającym pełne cztery pory roku. Ponieważ liczby te nie… Czytaj dalej Długa Rachuba – kalendarze Majów

Majowie nie znali pojęcia równonocy

Na co były orientowane „wiosenne” budowle w Mezoameryce? Mezoameryka, archeoastronomia, Majowie, Maya, cywilizacja Majów, equinox, równonoc, midway, ćwiartka roku, orientacje astronomiczne budowli Równonoc (equinox) oznacza dobę w trakcie, której długość trwania dnia i nocy są dokładnie takie same. Zgodnie ze współczesną naukową definicją equinox (równonoc) to moment kiedy Słońce, poruszając się na tle ekliptyki i… Czytaj dalej Majowie nie znali pojęcia równonocy

Przypadki z podróży przez Jukatan

John Lloyd Stephens 1843 Tłumaczenie: Przemek A. Trześniowski Wstęp Autor „Przypadków z podróży przez Środkową Amerykę, Jukatan i Chiapas” deklarował poczynienie starań w celu bardziej akuratnej eksploracji ruin na półwyspie Jukatan. Słowo stało się ciałem i przybrało formę tej oto książki. Opisuje ona, zgodnie z najlepszymi intencjami autora, najbardziej wyczerpującą podróż, na jaką zdobył się… Czytaj dalej Przypadki z podróży przez Jukatan

Xpujil i Xpuhil I – Pałac Trzech Wież

Pałac Trzech Wież, stanowisko archeologiczne Xpuhil I, region Rio Bec, Campeche (fot: P.A. Trześniowski / INAH 2023)

Mezoameryka, Jukatan, Meksyk, Campeche, archeologia Majów, architektura, Rio Bec, Witz, Xpujil, Xpuhil Wkrótce przyjedzie pociąg… XPUJIL, miejscowość z jednym skrzyżowaniem. Gdzieś w środku drogi między San Francisco de Campeche a Escarcega, odległymi miastami po dwóch stronach półwyspu. Kamienna postać La Campechana pręży się dumnie z postumentu. Przemykam wzrokiem po zabudowaniach w stylu schyłkowej prowizorki, wykonanych… Czytaj dalej Xpujil i Xpuhil I – Pałac Trzech Wież

Sian Ka’an – ruiny Majów w rezerwacie

Rezerwat biosfery Sian Ka'an, Quintana Roo, Jukatan, Meksyk (fot: P.A. Trześniowski 2023)

Mezoameryka, Jukatan, Meksyk, Sian Ka’an, rezerwat biosfery, architektura, archeologia, Majów, Styl Wschodniego Wybrzeża, postklasyk, okres postklasyczny, Michel Peissel Rezerwat biosfery Sian Ka’an to jeden z największych obszarów chronionych na terenie Meksyku i półwyspu Jukatan. Powołany dekretem prezydenckim w 1986 r. pod auspicjami UNESCO, był w owym czasie największym rezerwatem biosfery Ziemi. Dzisiaj na samym Jukatanie… Czytaj dalej Sian Ka’an – ruiny Majów w rezerwacie

Puuc (region)

Stanowisko archeologiczne Oxkintok w regionie Puuc (fot: P.A. Trześniowski 2023)

Mezoameryka, Niziny Majów, Puuc, Yucatan, Campeche, Jukatan, Meksyk Region Puuc leży w północno-zachodniej części półwyspu Jukatan, na południe od Sierrita de Ticul, na terenie dwóch dzisiejszych meksykańskich stanów: Yucatan i Campeche. Region słynie z licznych stanowisk archeologicznych cywilizacji Majów, jak: Oxktintok, Kabah, Uxmal, Nohpat, Sayil, Labna, Itzimte, Halal, Xculoc, Sisila, Xcombec, Xkipche, Xcalumkin, Xcoch, Mulchic,… Czytaj dalej Puuc (region)

Altun Ha, Belize

Altun Ha w Belize (fot: P.A. Trześniowski 2023)

Mezoameryka, archeologia Majów, Belize, Jukatan Altun Ha to stanowisko archeologiczne, które mieści się w południowej części półwyspu Jukatan, na terenie dzisiejszego Belize. Współczesna nazwa to tłumaczenie na maaya t’aan nazwy pobliskiej miejscowości Rockstone Pond. W wiosce tej znalazło się sporo materiału konstrukcyjnego z ruin. Ruiny leżą około 10 km od Morza Karaibskiego, z którym w… Czytaj dalej Altun Ha, Belize

Lacanja

Ruiny Majów w Lacanja, Selva Lacandona, Chiapas, Meksyk (fot: P.A. Trześniowski 2022)

Lacanja, Usumacinta, Mezoameryka, Chiapas, Chansayab, archeologia, Niziny Majów, Meksyk Lacanja to stanowisko archeologiczne w Selwie Lakandonów w Chiapas. Znajduje się w pobliżu rzeki o tej samej nazwie. Kilka kilometrów od ruin Lacanja leży wioska społeczności Majów z narodu Lakandon o nazwie Chansayab. Niedaleko znajduje się również stanowisko archeologiczne Bonampak, słynące ze wspaniałych malowideł. Ze względu… Czytaj dalej Lacanja