Antropologia, Ameryka Północna, Ameryka Środkowa, Paleoamerykanie, Paleoindianie, kalendarz migracji, szlaki migracji, Clovis, La Chimenea, Deep Bone Room, The Tribe of Tulum, Plemię Tulum, plejstocen
La Chimenea, jedna z głębiej położonych komór w systemie Taj Mahal skrywa ślady działałności ludzkiej sprzed kilkunastu tysięcy lat, z końca plejstocenu. Cenote Tajma Ha, serce systemu jaskiniowego Taj Mahal, w którym znajduje się komora, leży jakieś 18 km na północ od Tulum lub około 27 km na południe od Playa del Carmen.
Największa głębokość znaleziona do tej pory w systemie Taj Mahal to 27,7 m. Głębokość średnia nie przekracza jednak 13-14 m. Haloklina leży na głębokości 11 m. La Chimenea, z głębokością około 25 m to zatem jedna z głębiej położonych komnat w systemie. Do tego można założyć, że była ona dobrym stanowiskiem obronnym i na swój sposób była dobrze ukryta.
La Chimenea – niedostępna i ukryta
Podobnie jak w przypadku Chamber of the Ancients – Komnaty Przodków w systemie Aktun Ha, La Chimenea jest położona około 120-130 m od najbliższych wyjść na powierzchnię z systemu jaskiniowego Taj Mahal. Podobnie jak do Chamber of the Ancients do komnaty prowadzi wąskie zejście w dół, przez tzw. restrykcję.
La Chimenea – wielkie żarcie…

Na dnie komory La Chimenea (Deep Bone Room) znaleziono ślady dawnego paleniska, pochodzącego z czasów, kiedy system jaskiniowy nie był jeszcze zatopiony przez wodę. Węgiel drzewny, duży fragment żuchwy i zęby trzonowe, kręgi oraz kilka dużych złamanych kości wielbłądowatego (Hemiauchenia macrocephala). Materiał kostny jest częściowo przepalony. Na kilku kościach znaleziono ślady równoległych nacięć długości ok 4 cm.

Lama wielkogłowa (Hemiauchenia macrocephala) była wyższa od człowieka, ważyła ok 200-400 kg. Polowanie na lamy było zatem na pewno grą zespołową. Lamy wielkogłowe wymarły 13 300–12 900 lat temu. Ich potomkowie przetrwali jednak w Andach. Są to współczesna lama, guanako, wikunia i alpaka. Granica temporalna występowania lam wielkogłowych jest pośrednim dowodem na to jak wcześnie Plemię Tulum musiało skolonizować Jukatan.

Bibliografia:
González González, Arturo H.; Carmen Rojas Sandoval, Alejandro Terrazas Mata, Martha Benavente Sanvicente, Wolfgang Stinnesbeck, Jeronimo Aviles O., Magdalena de los Ríos, Eugenio Acevez (2008) The Arrival of Humans on the Yucatan Peninsula: Evidence from Submerged Caves in the State of Quintana Roo, Mexico. „Current Research in the Pleistocene” vol.25
Mayor, David (2020) Taj Mahal Cave System. Cenote Cave Diving