Niecka Mirador-Calakmul

La Muerta, El Mirador, Peten, Gwatemala
Płaskorzeżba w El Mirador ma ponad 2 tys. lat i zawiera m.in. najstarsze wystąpienie glifu herbowego dynastii Kanuul w formie głowy węża. Niecka Mirador, Peten, Gwatemala (fot: P.A. Trześniowski 2017).

Niecka Mirador-Calakmul to obszar geograficzny na półwyspie Jukatan w Ameryce Środkowej, znajdujący się na terenie Gwatemali, w północnej części departamentu Peten oraz Meksyku w południowo-wschodnim Campeche. Kulturowo obszar ten znajduje się w samym sercu Nizin Majów. Obecna granica państw rozdziela obszar Niecki Mirador-Calakmul w połowie, przecinając zarazem dawne szlaki komunikacyjne jak i teren pierwszego złożonego organizmu państwowego na Nizinach Majów (kilkadziesiąt miast połączonych siecią sacebób – specyficznie budowanych dróg, ciągnących się dziesiątkami kilometrów, niwelując wszelkie nierówności podmokłego gruntu).

El Mirador, Peten, Gwatemala
Słynne reliefy w El Mirador przedstawiające, zdaniem odkrywców, scenę ucieczki pary Boskich Bliźniaków: Hun Ahau i Yax Balam z zaświatów – najstarszy zabytek tej klasy na Nizinach Majów (fot: Agata Radzikowska 2017)

Wartość kulturowa Niecki Mirador-Calakmul

Niecka Mirador-Calakmul była intensywnie zamieszkana już 3000 lat temu w okresie środkowo-preklasycznym i późno-preklasycznym (od 1000 p.n.e. do 150 n.e.), a następnie w swojej północnej części (Uxul, Naachtun, Calakmul, Oxpemul) do końca okresu klasycznego (ostatnia datowana stela w Calakmul 909 r. n.e.).

W okresie preklasycznym w Niecka El Mirador-Calakmul oglądała świt cywilizacji Majów, rozkwit potężnych miast jak Yaxnohcah, Nakbe, El Mirador, El Guiro (Wakna), El Tintal i nieco mniejszych ośrodków jak Xulnal, Paixban, El Pesquero, La Florida, La Ceibita czy Calakmul, ogółem ponad pięćdziesiąt. Powstały w tym okresie jedne z najpotężniejszych struktur, wzniesionych kiedykolwiek przez cywilizację Majów: kompleksy piramid triadycznych jak La Danta i El Tigre w El Mirador (piramida La Danta pozostawała najbardziej masywną budowlą cywilizacji Majów, aż do odkrycia gigantycznej platformy w Aguada Fenix, Tabasco, Meksyk), a grupa E w Wakna, której wschodnia platforma ma 200 m długości, była uznawana za największą zbudowaną kiedykolwiek (również do odkrycia grupy E na platformie w Aguada Fenix).

Sieć dróg łączących miasta w Niecce El Mirador-Calakmul, a nie tylko ich wewnętrzne części, była rozwiązaniem niepraktykowanym już w kolejnej epoce – złotym wieku Majów, kiedy to drogi łączące różne ośrodki należały do bardzo rzadkich wyjątków (np. sacbé łącząca Kabah i Uxmal, czy rekordowa, prawie stukilometrowej długości sacbé łącząca Coba z Yaxuna). Świadczyć to może o istnieniu organizmu państwowego, które znacznie wykraczało poza założenia klasycznego majańskiego miasta-państwa/królestwa.

Tukan tęczodzioby, Niecka Mirador-Calakmul, Peten, Gwatemala
Tukan  tęczodzioby (Ramphastos sulfuratus)  (fot: P.A. Trześniowski).

Wartość przyrodnicza Niecki Mirador-Calakmul

Niecka Mirador-Calakmul to teren chroniony przyrodniczo: znajdują się tu dwa parki narodowe: Reserva de la Biosfera Maya po stronie Gwatemali i Reserva de la Biósfera Calakmul po stronie Meksyku, jednak rabunkowa wycinka drzew, szczególnie po stronie Gwatemali jest dla tego ostatniego większego lasu tropikalnego w Ameryce Środkowej bardzo poważnym zagrożeniem. Niecka Mirador-Calakmul to 6475 km2 dziewiczych tropikalnych lasów deszczowych, z ogromną różnorodnością fauny i flory. Wyróżniamy tutaj aż sześć typów lasów tropikalnych, a ilość jaguarów przypadających na 100 km2 przewyższa wciąż podobno tę w Amazonii.

Selva Maya, Niecka Mirador-Calakmul, Peten, Gwatemala
Selva Maya, Niecka Mirador, Peten, Guatemala (fot: P.A. Trześniowski 2017)
aguada Tintal niecka Mirador, Peten Gwatemala
Aguada El Tintal, Niecka Mirador-Calakmul, Peten, Gwatemala
(fot: P.A. Trześniowski 2022)
Przemek Trzesniowski La Danta El Mirador
Autor na szczycie piramidy La Danta w El Mirador

© Przemek A. Trześniowski | archeologia.edu.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.